Η κρίση των καυσίμων χτυπάει την ΕΕ: Ελλείψεις, έκτακτα μέτρα και €30 ακριβότερο κάθε γέμισμα με ντίζελ

Καθώς οι συγκρούσεις σε Μέση Ανατολή και Ρωσία-Ουκρανία συνεχίζονται στο αμείωτο, έχοντας προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές, οι τιμές ρεκόρ στα καύσιμα ασκούν ασφυκτική πίεση σε οδηγούς, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη, με το ντίζελ μάλιστα να έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά στη Γαλλία, όπου καταγράφονται και ελλείψεις.

Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η αυξημένη ζήτηση στα φθηνότερα πρατήρια, δημιουργεί τοπικά προβλήματα ανεφοδιασμού. Την Κυριακή, η μέση τιμή των καυσίμων στη χώρα έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 2,41 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το 14% των πρατηρίων αντιμετώπιζε ελλείψεις σε τουλάχιστον ένα είδος καυσίμου. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η κατανάλωση υγρών καυσίμων στη χώρα, μειώθηκε κατά 30% το τελευταίο δεκαήμερο σε σχέση με το προηγούμενο.

Προσπαθώντας να περιορίσει τις επιπτώσεις του σοκ, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες, ότι θα διαθέσει 450 εκατ. ευρώ για την παράταση των επιδοτήσεων καυσίμων έως το τέλος του έτους. Τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν επιδότηση 15 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης που χρησιμοποιούν οι αγρότες για μη οδικές δραστηριότητες, ενώ για τα φορτηγά των κατασκευαστικών εταιρειών προβλέπεται ενίσχυση 20 λεπτών ανά λίτρο.

Παράλληλα, διπλασιάζεται η επιδότηση για εργαζομένους χαμηλού εισοδήματος που χρειάζονται το αυτοκίνητό τους για τις επαγγελματικές τους μετακινήσεις. Η ενίσχυση αυξάνεται από τα 20 στα 40 λεπτά ανά λίτρο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τους νοσηλευτές που πραγματοποιούν κατ’ οίκον επισκέψεις.

Καύσιμα: Γιατί οι Ευρωπαίοι πληρώνουν πολύ διαφορετικές τιμές

Ο λόγος που οι Ευρωπαίοι καταναλωτές πληρώνουν πολύ διαφορετικές τιμές για τα καύσιμα ανάλογα με τη χώρα στην οποία βρίσκονται, εξηγείται κυρίως από τις διαφορετικές πολιτικές φορολόγησης και επιδοτήσεων.

Ο Ζιλιέν Ματονιέρ, οικονομολόγος της Energy Intelligence, επισημαίνει στο Γαλλικό Πρακτορείο, ότι «η Ευρώπη φορολογεί ιδιαίτερα βαριά τα καύσιμα», με τον ελάχιστο φόρο ανά λίτρο να διαμορφώνεται στα 33 λεπτά του ευρώ για το ντίζελ και στα 35,9 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη. Σε αυτά προστίθεται ο ΦΠΑ, ο οποίος στην Ευρώπη είναι τουλάχιστον 15%. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, ανέρχεται στο 20%.

«Κάθε χώρα της ΕΕ μπορεί να προσθέσει τους δικούς της φόρους» πάνω από τα ελάχιστα επίπεδα, εξήγησε ο Ματονιέρ στο AFP, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές αποκλίσεις στις τελικές τιμές στην αντλία. Στις 14 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα λίτρο ντίζελ κόστιζε περίπου 2,50 ευρώ στη Δανία και τη Φινλανδία, 2,29 ευρώ στη Γαλλία και 1,83 ευρώ στην Ισπανία.

Σε γενικές γραμμές, οι φόροι αντιπροσωπεύουν συχνά περισσότερο από τα δύο τρίτα της τελικής τιμής των καυσίμων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον Ματονιέρ.

Άλμα 23,8% στις τιμές καυσίμων στην ΕΕ τον Αύγουστο – Εκτοξεύτηκε 8,3% το ντίζελ μέσα σε έναν μήνα

Τα στοιχεία που δημοσίευσε χθες η Eurostat για τις τιμές καυσίμων τον Αύγουστο είναι ενδεικτικά της κατάστασης. Οι τιμές των καυσίμων και λιπαντικών για προσωπικές μετακινήσεις στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 23,8% σε ετήσια βάση, μετά την άνοδο κατά 13,7% τον Ιούνιο και κατά 16,9% τον Ιούλιο. Να σημειωθεί βέβαια, πως η Ελλάδα ήταν στην πεντάδα των χωρών με τις μικρότερες αυξήσεις, πίσω από την Ουγγαρία, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Εστονία.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επιβάρυνση στο ντίζελ. Σε επίπεδο ΕΕ, οι τιμές του αυξήθηκαν τον Αύγουστο κατά 8,3% σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ η βενζίνη ανατιμήθηκε κατά 3,3%. Τον Ιούλιο, σε σύγκριση με τον Ιούνιο, οι αυξήσεις ήταν 4,3% για το ντίζελ και 4,7% για τη βενζίνη.

Η εκτίναξη του ντίζελ κοστίζει στους Ευρωπαίους οδηγούς επιπλέον 203 εκατ. την ημέρα

Λόγω της εκρηκτικής ανόδου της τιμής του ντίζελ, νέα ανάλυση της μη κυβερνητικής οργάνωσης Transport & Environment (T&E), που βασίστηκε σε στοιχεία της Κομισιόν, δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι οδηγοί πληρώνουν περίπου 30 ευρώ περισσότερα κάθε φορά που γεμίζουν το ρεζερβουάρ τους με ντίζελ.

Η ανάλυση των στοιχείων της Κομισιόν, δείχνει ότι οι οδηγοί πληρώνουν πλέον 40% περισσότερο σε σχέση με τις αρχές του έτους, επιβαρυνόμενοι κατά περίπου 30 ευρώ για ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων. Συγκριτικά, οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί κατά 28% μέσα στο 2026.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η πρόσθετη επιβάρυνση από το ντίζελ υπολογίζεται σε 203 εκατ. ευρώ ημερησίως από την έναρξη της σύγκρουσης. Η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις μειώσεις φόρων στα καύσιμα, οι οποίες, σύμφωνα με την οργάνωση, θα πρέπει τελικά να καλυφθούν είτε μέσω άλλων φορολογικών μέτρων είτε με πρόσθετο δανεισμό.

Γιατί η Ευρώπη είναι περισσότερο εκτεθειμένη

Το ντίζελ αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% της κατανάλωσης πετρελαϊκών προϊόντων στην ευρωπαϊκή οικονομία, ποσοστό υψηλότερο από οποιαδήποτε άλλη περιοχή και περίπου διπλάσιο από εκείνο των ΗΠΑ. Αυτό καθιστά την Ευρώπη ιδιαίτερα ευάλωτη στις αυξήσεις των τιμών.

«Όσο οι οδικές μεταφορές μας βασίζονται στους κινητήρες εσωτερικής καύσης, εξαρτόμαστε από ένα εξαιρετικά ευμετάβλητο εμπόρευμα πάνω στο οποίο δεν έχουμε κανέναν έλεγχο. Η ηλεκτροκίνηση μπορεί να μας καταστήσει πιο ανθεκτικούς σε περιόδους κρίσης», δήλωσε η Ζιλιέτ Εγκάλ, επικεφαλής αναλύτρια δεδομένων της T&E.

Η ΕΕ έχει θέσει στόχο να διπλασιάσει έως το 2040 το ποσοστό εξηλεκτρισμού της οικονομίας, ώστε να φθάσει στο 46% της ενεργειακής ζήτησης. Η ενίσχυση του εξηλεκτρισμού θα μπορούσε να μειώσει τον παγκόσμιο λογαριασμό για εισαγωγές ενέργειας κατά περισσότερα από 400 δισ. δολάρια, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).

Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχουν κοστίσει στην Ευρώπη επιπλέον 90 δισ. ευρώ από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, «χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».

Η κληρονομιά της «εποχής του ντίζελ»

Όπως υπενθυμίζουν οι Financial Times, η μεγάλη έκθεση της Ευρώπης στις τιμές του ντίζελ αποτελεί σε σημαντικό βαθμό κληρονομιά των πολιτικών που εφαρμόστηκαν τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 και ενθάρρυναν τη χρήση του. Η υψηλότερη αποδοτικότητα των πετρελαιοκινητήρων σήμαινε τότε χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και μικρότερο κόστος για τους οδηγούς σε σύγκριση με τη βενζίνη.

Η τάση αυτή άρχισε σταδιακά να αντιστρέφεται, καθώς έγιναν σαφέστερες οι επιπτώσεις της πετρελαιοκίνησης στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Καθοριστική ήταν η κρίση του Dieselgate, η οποία ανέδειξε ότι οι πραγματικές εκπομπές οξειδίων του αζώτου από πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα ήταν πολύ υψηλότερες από εκείνες που καταγράφονταν στις εργαστηριακές δοκιμές.

Παρά τη στροφή αυτή, εκατομμύρια πετρελαιοκίνητα οχήματα εξακολουθούν να κυκλοφορούν στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της T&E, τέσσερα στα δέκα αυτοκίνητα στην Ευρώπη κινούνται με ντίζελ.

Η οργάνωση παραπέμπει επίσης σε βραχυπρόθεσμα μέτρα που έχει προτείνει ο IEA για τον περιορισμό της ζήτησης ντίζελ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά 10 χλμ./ώρα και η ενθάρρυνση της τηλεργασίας όπου αυτή είναι εφικτή.

Παράλληλα, καλεί τις Βρυξέλλες να επιμείνουν στον στόχο της σταδιακής κατάργησης των κινητήρων εσωτερικής καύσης, παρά τις πιέσεις που ασκεί η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις.

Πηγή: newmoney.gr